پنج ساله باشد و چهل خلفه و آن آبستن باشد في بطونها أولادها ، و محمّد بن الحسن هم اين گفت ، و ابو حنيفه و ابو يوسف و ثورى گفتند : از چهار ربع باشد ربعى و آن بيست و پنج بود . بنت مخاض ، و آن يك ساله باشد ، و بيست و پنج [ بنت ] ( 1 ) لبون و آن دو ساله باشد ، و بيست و پنج حقّه و بيست و پنج جذعه . و ديت عمد بنزديك ما حالّ باشد بنزديك بيشتر اصحاب ما ، و بعضى اصحاب ( 2 ) گفتند : به يك سال از او بستانند ، و شافعى چنان گفت كه قول اوّل ماست كه حالّ باشد ، و ابو حنيفه گفت كه : به سه سال ( 3 ) بستانند . امّا ديت عمد شبيه بالخطا مغلَّظ باشد بر اثلاث سى و سه بنت لبون و سى و سه حقّه و سى و چهار خلفه كه به حدّ آن باشد كه فحل بر او گشنى كند ، و در راويان بعضى اصحاب ما سى بنت مخاض و سى بنت لبون و چهل خلفة طروقة الفحل . و شافعى فرقى نكرد ميان عمد محض و شبيه الخطا در اين مسأله و اجل چنان گفت كه ما در ديت خطا گوييم در سه سال ، و ابو حنيفه بر ارباع گفت - چنان كه بيان كرديم - در عمد مذهب او ، و مالك گفت : قصاص واجب باشد در شبيه العمد ، چنان كه در عمد ديت نبود . شبرمه گفت : ديهء شبيه العمد حالّ بود چنان كه ما گفتيم در عمد محض . و ديت قتل خطا مغلَّظ بود در ماه حرام و در حرم ، و شافعى همچنين گفت جز [ كه ] ( 4 ) او يكى بفزود ( 5 ) و آن قتل يكى از محرم است چون مادر و پدر و برادران و خواهران و فرزندان ايشان . و ابو حنيفه و مالك گفتند : در او تغليظ نباشد به هيچ وجه ، و در صحابه مذهب شافعى روايت كرده‌اند ( 6 ) عمر و عثمان و عبد اللَّه عبّاس ، و در تابعين سعيد بن المسيّب و سعيد جبير ( 7 ) و عطا و طاووس و زهرى ، و مذهب ابو حنيفه روايت است ( 8 ) از عبد اللَّه مسعود ، و در تابعين نخعى و شعبى . امّا ديت قتل خطا صد شتر باشد اگر عاقله از اهل شتر بود ارباع باشد ربعى بنت

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 2 ) . آج ، لب ، مر ، لت ما . ( 3 ) . تب مال . ( 4 ) . اساس ، مت : ندارد ، با توجه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 5 ) . مر : بيفزود . ( 6 ) . آج ، لب ، مر ، لت از . ( 7 ) . تب ، مر : سعيد بن جبير . ( 8 ) . وز : روا نيست .